နောက်ခံသမိုင်းအကျဉ်း

၁။      ၁၈၇၄ ခုနှစ်ခန့်က မြန်မာနိုင်ငံ၏တိရစ္ဆာန်ဆေးကုသရေးလုပ်ငန်းကို အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်မှ တာဝန် ယူခဲ့ပါသည်။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဌာနခွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းကာ ညွှန်ကြားရေးဝန် ခန့်ထားခဲ့ပါသည်။ (၁၅-၃-၁၉၇၂) ရက်တွင် တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဌာနခွဲနှင့် မြေယာကျေးလက်ကြီးပွားတိုးတက်ရေးကော်ပိုရေးရှင်းမှ မွေးမြူရေးဌာနခွဲတို့ ပူးပေါင်း၍ တိရစ္ဆာန်ဆေးကုသရေးနှင့်မွေးမြူရေးဦးစီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့ သည်။

၂။      မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကို စီးပွားရေးဆန်ဆန်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် တိရစ္ဆာန် ဆေးကုသရေးနှင့် မွေးမြူရေးဦးစီးဌာနမှခွဲထွက်၍ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကော်ပိုရေးရှင်း (ယခုမွေးမြူရေး၊  အစားအစာနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်း) ကိုသီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ (၁၅-၃-၁၉၈၃) ရက်တွင် လယ်ယာနှင့်သစ် တော ဝန်ကြီးဌာနမှခွဲထွက်၍ မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် သီးခြားဖွဲ့စည်းခဲ့သည့်ရက်မှ စတင် ပြီး ဤဦးစီးဌာနကို မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနဟု အမည်ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့ပါသည်။

၃။      (၂၈-၆-၂၀၀၇)ရက်တွင် ကျင်းပသော နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီအစိုးရ အဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၁၉/၂၀၀၇) မှ မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာန လက်အောက်တွင် ပျားလုပ်ငန်း ဌာနကို သွတ်သွင်းဖွဲ့စည်းရန် သဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ ပျားလုပ်ငန်းဌာနမှ အရာထမ်း (၈၂) ဦး၊ အမှုထမ်း (၃၄၁) ဦး စုစုပေါင်း (၄၂၃) ဦးနေရာသွတ်သွင်း၍ ဦးစီးဌာနအား အရာထမ်း (၄၉၀) ဦး၊ အမှုထမ်း (၃၂၂၅) ဦး စုစုပေါင်း (၃၇၁၅) ဦးဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

၄။      မွေးမြူရေး၊ အစားအစာနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံအား စာရင်းရှင်းလင်းဖျက်သိမ်းပြီး မွေးမြူရေးဌာနခွဲအဖြစ် မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနလက်အောက်သို့ (၃-၄-၂၀၁၄) ရက်တွင်ကျင်းပ ပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၇/၂၀၁၄)မှ သဘောတူခွင့်ပြုပြီး မွေးမြူရေး၊ အစားအစာနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်းမှ  အရာထမ်း(၅၆) ဦး၊ အမှုထမ်း (၁၀၀) ဦး စုစုပေါင်း (၁၅၆) ဦး အားသွတ်သွင်း၍ ဦးစီးဌာနအား အရာထမ်း (၆၅၄) ဦး၊ အမှုထမ်း (၃၄၄၉)ဦး စုစုပေါင်း (၄၁၀၃) ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံတိုးမြှင့်ခဲ့ပါသည်။

၅။      (၉-၆-၂၀၁၆) ရက်တွင်ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ အဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၅/၂၀၁၆) သဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနအား အရာထမ်း (၉၇၈) ဦး၊ အမှုထမ်း (၃၇၈၉) ဦး စုစုပေါင်း (၄၇၆၇) ဦးဖြင့် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

 

အဓိကရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်

၁။      စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ရေလုပ်ငန်းများကို အခြေခံ၍ ပြည်တွင်း၌ သီးနှံ၊ သားငါး ရိက္ခာဖူလုံစေပြီး အကျိုးအမြတ်များသည့် ပြည်ပပို့ကုန်တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ် တင်ပို့ရောင်းချနိုင် ရေးကို ဦးတည်ဆောင်ရွက်ရန်။

မူဝါဒများ

၂။      မွေးမြူရေးဆိုင်ရာမူဝါဒများမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်-

 (က)  မြေယာပိုင်ဆိုင်မှု၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူထုတ်လုပ်မှုနှင့် အခွင့်အရေးဆိုင်ရာမူဝါဒ

 (ခ) ငွေကြေးအရင်းအနှီး၊ လုပ်ငန်းသုံးကိရိယာလိုအပ်ချက်ဆိုင်ရာမူဝါဒ

 (ဂ) သုတေသန၊ နည်းပညာ၊ သွင်းအားစုနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာမူဝါဒ

 (ဃ)  သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာမူဝါဒ

    (က)      မြေယာပိုင်ဆိုင်မှု၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူထုတ်လုပ်မှုနှင့်အခွင့်အလမ်းဆိုင်ရာမူဝါဒ

 (၁) မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများတွင် လယ်ယာမြေများကိုဥပဒေနှင့်အညီတောင်သူလယ်သမားများလုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အသုံးပြုနိုင်ခွင့်၊ လွှဲပြောင်းခွင့် (ရောင်းချ၊ ပေါင်နှံ၊ ငှားရမ်း၊ လဲလှယ်၊ ပေးကမ်း၊ အမွေဆက်ခံခွင့်များ) ရရှိစေရန် ဆောင်ရွက်မည်။

 (၂)  တောင်သူလယ်သမားများအနေဖြင့် မိမိတို့၏မြေယာကိုမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးချရာ၌ တည်ဆဲဥပဒေနှင့်အညီလွတ်လပ်စွာရွေးချယ်ဆောင်ရွက် ခွင့်ပေးခြင်းနှင့်    

       အဆိုပါလွတ်လပ်စွာရွေးချယ်ခြင်းကိုလည်းဥပဒေစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့်အညီခိုင်မာအောင်ဆောင်ရွက်မည်။

 (၃) တောင်သူလယ်သမားအစုအဖွဲ့များ၊ မွေးမြူသူအစုအဖွဲ့များဖွဲ့စည်းခြင်း၊ မွေးမြူ ရေး ကုန်ထုတ်သမဝါယမအသင်းများဖွဲ့စည်းခြင်း၊ အသင်းအဖွဲ့များ၏ မွေးမြူ

      ရေးချေးငွေဖြင့် ၎င်းတို့၏အခွင့်အရေးနှင့် အကျိုးစီးပွားကိုဖြည့်ဆည်းခြင်းဖြင့် လူမှုစီးပွားဘဝတိုးတက်လာစေရေးအားပေးကူညီဆောင်ရွက်သွားမည်။

 (၄) ဝန်ထမ်းများ၏ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကိုရှေးရှုသည့် ကောင်းမွန်သော စီမံအုပ်ချုပ်မှုယန္တရား တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်စေရေး ဆောင်ရွက် သွားမည်။

(ခ)    ငွေကြေးအရင်းအနှီး၊ လုပ်ငန်းသုံးစက်ကိရိယာများဖြည့်တင်းရေးဆိုင်ရာမူဝါဒ

            (၁)  မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရာတွင်လိုအပ်မည့်ငွေကြေးအရင်းအနှီးနှင့် သွင်းအားစုများရရှိစေရန် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမည်။

                     (၂) မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းသုံး ခေတ်မီစက်ကိရိယာများ တိုးတက်သုံးစွဲနိုင်စေရေး သက်ဆိုင်ရာဌာနများနှင့် ချိတ်ဆက်၍ အရစ်ကျငွေပေးစနစ်ရရှိရေး ညှိနှိုင်းဆောင် ရွက်သွားမည်။

    (ဂ) သုတေသန၊ နည်းပညာ၊ သွင်းအားစုနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာမူဝါဒ      

 (၁) ကဏ္ဍအလိုက် သုတေသနလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး (Research & Development) နှင့် ခေတ်မီနည်းပညာများပြန့်ပွားရေးကိုပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍမှ ပူး ပေါင်းပါဝင်လာစေရေး အားပေးဆောင်ရွက်မည်။

 (၂)  မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများတွင် ခေတ်မီနည်းပညာများ ရရှိနိုင်ရေးအတွက် နိုင်ငံ တကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်။

 (၃) မျိုးဗီဇထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဒေသနှင့်ကိုက်ညီမည့်တိရစ္ဆာန် မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကိုဆောင်ရွက်သွားမည်။

 (၄) ကဏ္ဍအလိုက် ပညာရှင်များ မွေးထုတ်ကာ သက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများတွင် ထိ ရောက်စွာ တာဝန်ပေးဆောင်ရွက်သွားမည်။

 (၅) ဝန်ကြီးဌာနအဆင့် မွေးမြူရေးသုတေသန ကောင်စီဖွဲ့စည်းတည်ထောင်သွား မည်။

 (၆) ကျေးလက်ဒေသများတွင် တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးလုပ်သား လိုအပ်ချက်ကို အထောက်အကူပြုဖြည့်ဆည်းနိုင်စေရန် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်သွားမည်။

 (၇) နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်းမီ မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ အသုံးအဆောင်များနှင့် ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးများ၊ ဆေးဝါးများစနစ်တကျသုံးစွဲနိုင်ရေး တို့ကိုဆောင်ရွက်သွား မည်။

 (၈) နိုင်ငံတကာစျေးကွက်နှင့်ချိတ်ဆက်နိုင်ရေး၊ အစားအစာဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်း ရေးတို့အတွက် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် အရည်အသွေးပြည့်မီသော မွေးမြူရေး ထုတ် ကုန်များထုတ်လုပ်ခြင်း၊ စစ်ဆေးခြင်းတို့ကိုဆောင်ရွက်နိုင်ရန် လိုအပ်သော အခြေခံအဆောက်အအုံများ ထူထောင်ခြင်းနှင့်အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းတို့ကို ဆောင် ရွက်သွားမည်။

 (၉) ပျားမွေးမြူရေးနည်းပညာများဖြန့်ဖြူးရေး၊ ပျားရည်နှင့် ပျားထွက်ပစ္စည်းများ တိုးတက်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ပြည်ပပို့ကုန်တိုးမြှင့်ရေး ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ပုဂ္ဂ လိက ကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့ကို ဆောင်ရွက်သွားမည်။

    (ဃ)      သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာမူဝါဒ

 (၁) သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုလျော့နည်းစေရေး၊ ရာသီဥ တုနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိသည့် မွေးမြူရေးစနစ်များဆောင်ရွက်သွားနိုင်ရေး အတွက် လိုအပ်သောနည်းပညာရရှိရေး၊ အခြေခံအဆောက်အအုံတည်ဆောက် ရေး၊ ဌာနဆိုင်ရာနှင့် အဖွဲ့အစည်းများစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေး တို့ကိုပြည် တွင်း၊ ပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများ၏ အထောက်အပံ့များရယူဆောင်ရွက်သွားမည်။

 (၂)  ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြုံတွေ့လာပါက မွေးမြူသူ များ၏ လူမှုစီးပွားရေးဆိုင်ရာ တုန့်ပြန်နိုင်စွမ်းအားကောင်းလာစေရေး ကူညီပံ့ ပိုး ဆောင်ရွက်သွားမည်။

 (၃) သီးနှံအထွက်နှုန်းနှင့် အရည်အသွေးမြင့်မားရေးအတွက် ပျားဝတ်မှုန်ကူး ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်။

ရည်မှန်းချက်

၃။      ရည်မှန်းချက်များမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်-

 (က)  စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး၊ အာဟာရပြည့်ဝရေးနှင့် အစားအစာဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိစေရေးဆောင်ရွက်ရန်။

 (ခ) လုပ်ကွက်ငယ် မွေးမြူသူများကိုအခြေခံ၍ အစုအဖွဲ့များ၊ သမဝါယမအသင်း များ ဖွဲ့စည်းပြီးအတွေးသစ် အမြင်သစ်များဖြင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်နှင့် ယင်းလုပ်ငန်းများတွင် အမျိုးသမီးများ၏  အခန်းကဏ္ဍကိုပိုမိုမြှင့်တင်ရန်။

 (ဂ) မွေးမြူရေးကုန်ထုတ်သမဝါယမအသင်းအဖွဲ့ တိုးတက်အောင်မြင်လာနိုင်ရေး အတွက် ပြည်တွင်းပြည်ပအထောက်အပံ့နှင့် ချေးငွေများရရှိရေး ကူညီဆောင် ရွက် ပေးရန်။

 (ဃ)  ပြည်ပဈေးကွက်ဝင် အရည်အသွေးမြင့်အသား၊ ပျားထုတ်ကုန်များတိုးမြှင့် ထုတ်လုပ်နိုင်ရေး အားပေးဆောင်ရွက်ရန်။

 (င) တန်ဖိုးကွင်းဆက် (Value Chain) တစ်ခုလုံးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ၊ ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍ၊ ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍနှင့် စားသုံးမှုကဏ္ဍ များကို ထိရောက်စွာချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်သွားရန်။

 (စ) အသားကဏ္ဍတွင် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးတက်လာစေရေး အား ပေးဆောင်ရွက်ရန်။

 (ဆ)  အသားကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများတွင် သက်ဆိုင်သူများ (Stakeholders) အားလုံး ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်သွားရန်။

 

လုပ်ငန်းစဉ်များ

၄။      လုပ်ငန်းစဉ်များမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်-

        (က)    မြေယာပိုင်ဆိုင်မှုနှင့်စီမံဆောင်ရွက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်

 (၁)  မြေလွတ်၊ မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကိုမွေးမြူရေးဇုန်များအဖြစ် ဖော်ထုတ် လုပ်ကိုင်နိုင်ရေး အားပေး၍လက်ရှိလုပ်ပိုင်ခွင့်ရပြီးသော မွေးမြူရေးဇုန် များတွင် တိရစ္ဆာန်နှင့် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်စေရန်နှင့်  ဈေးကွက်ရရှိရေးဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

 (၂)   မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို အကျိုးတူပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သည့်စနစ်ဖြင့် မွေးမြူနိုင်ရန် ကုမ္ပဏီများ၊ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ဆက်စပ်လုပ်ကိုင် ဆောင် ရွက် သွားပါမည်။

 (၃)  ကျေးလက်မွေးမြူရေးအစုအဖွဲ့များကို ကျေးရွာနှင့် မြို့နယ်များအလိုက် တိုးချဲ့ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်၍ မွေးမြူကုန်ထုတ် သမဝါယမအသင်းများ ဖြစ်ရန် ဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

 (၄)  ပြည်သူတို့၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မည့် ပြည်သူ ဝန်ဆောင်မှုရုံးOne Stop  Shop (OSS) များခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ (၇၃) မြို့တွင် ထူထောင်ဖွင့်လှစ် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားမည်။

 (၅)  စားကျက်မြေများထိန်းသိမ်းခြင်း၊ တိုးချဲ့ဖော်ထုတ်ခြင်းဆောင်ရွက်သွား ပါမည်။

 (၆)  တိရစ္ဆာန်ကောင်ရေစာရင်းမှန်ကန်မှုရှိရေးဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

ဆောင်ရွက်မည့်လုပ်ငန်းများ

       (၁)     မွေးမြူရေးဇုန်များ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးကြီးကြပ်ခြင်း၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိသော မြေများပြန်လည်အပ်နှံနိုင်ရေးဆောင်ရွက် ခြင်း၊ မွေးမြူရေးဆိုင်ရာသင်တန်းများဖွင့်လှစ်ခြင်း၊ မွေးမြူရေးထွက်ကုန်များစျေးကွက်ရရှိ နိုင်ရေး မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ချုပ်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

       (၂)  လုပ်ငန်းတူမွေးမြူသူများ စုစည်းပြီး ထွက်ကုန်ပစ္စည်းများ ဈေးကွက်ရရှိရေး လုပ်ငန်းရှင် များနှင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ နိုင်ငံပိုင်မွေးမြူရေးခြံနှင့် မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ စက်ရုံများ အား အကျိုးတူ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည့်စနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ကြော်ငြာခေါ်ယူ၍ အကျိုး တူပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည့် ကုမ္ပဏီ/အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အကောင်အထည်`ဖော်ဆောင်ရွက် သွားပါမည်။

       (၃)  ကျေးရွာစိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး သမဝါယမအသင်းများဖွဲ့စည်းခြင်း၊ မွေးမြူရေးအစုအဖွဲ့ များဖွဲ့စည်းခြင်း (မွေးမြူရေးဘဏ်)၊ မြစိမ်းရောင်အသားကဏ္ဍမွေးမြူရေးကျေးရွာများ ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် ပျားမွေးမြူရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

 (၄)  တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးနှင့် တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးဥပဒေရေးဆွဲခြင်း၊ အသားကဏ္ဍဆိုင် ရာမူဝါဒများရေးဆွဲခြင်း၊ ဥပဒေ၊နည်းဥပဒေ၊ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်များကိုမွေးမြူသူများသိရှိလိုက်နာနိုင်စေရန် အသိပညာပေးခြင်း၊ အရေးယူဆောင်ရွက် နိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

(၅)  စားကျက်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက် သွားပါမည်။

(၆)  တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် ဆက်စပ်ဌာနများ၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းပြီးတိရစ္ဆာန်စာရင်းများကိုနှစ်စဉ် ကောက်ယူသွားပါမည်။

(ခ) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် သွင်းအားစုကူညီပံ့ပိုးမှုလုပ်ငန်းစဉ်

          (၁)  မွေးမြူရေးကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးအတွက် ပြည်တွင်းပြည်ပမှရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၊ နည်းပညာအကူအညီများရရှိစေရန် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

        ဆောင်ရွက်မည့်လုပ်ငန်းများ

                 (၁)  အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်အတွက် နည်းပညာ၊ အရင်းအနှီးများရယူဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

         (ဂ) အရည်အသွေးမြှင့် ပို့ကုန်များ၊ ကုန်ချောနှင့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ် တင်ပို့ဆောင်ရွက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်

            (၁)  မွေးမြူရေးထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် (Sanitary, Phytosanitary, Quarantine, Quality Inspection and Supervision) နှင့်အညီဆောင်ရွက် နိုင်ရန် လိုအပ်သည့် သတ်မှတ်ချက်များအားအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပညာရှင်အဖွဲ့ အစည်းများနှင့်ပူးပေါင်း၍ ရေးဆွဲထုတ်ပြန်သွားပါမည်။

            (၂)   မျိုးကောင်းမျိုးသန့် တိရစ္ဆာန်များမွေးမြူနိုင်ရန် မျိုးမြှင့်သားစပ်လုပ်ငန်းများတိုးချဲ့ လုပ်ကိုင်ခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန်မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များဖြန့်ဖြူးခြင်းဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

        ဆောင်ရွက်မည့်လုပ်ငန်းများ

            (၁)  မွေးမြူ​ရေးအစာဆေးဝါးဆိုင်ရာသတ်မှတ်စံများအား FAO ပူးပေါင်းပြီးရေးဆွဲခြင်း၊ မွေးမြူရေးထွက်ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် လိုအပ်သည့် Sanitary, Phytosanitary Measure(SPS)များအားအာဆီယံအဖွဲ့နှင့်ပူးပေါင်း၍ ပြင်ဆင်ရေးဆွဲခြင်းဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

            (၂)   နိုက်တြိုဂျင် အရည်ထုတ်စက်ရုံ (ပေါင်းငူ) တွင် တည်ဆောက်ခြင်း၊ မျိုးမြှင့်သားစပ်လုပ်ငန်းများတိုးချဲ့လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် မျိုးရည်ခဲချောင်းထုတ်လုပ်ရေးဓာတ်ခွဲခန်းအားအထက်မြန်မာပြည်(မန္တလေး)တွင်တည်ထောင်ဖွင့်လှစ်ခြင်း၊  တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များအလိုက် မျိုးမြှင့်တင်သားစပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများစနစ်တကျတိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ သဘာဝသားစပ်နွားသိုးများအားကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း၊ (သားလျောရောဂါနှင့် တီဘီရောဂါစစ်ဆေးခြင်း)၊ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များ၏ လိုအပ်ချက်ပြည့်မီနိုင်ရန် မျိုးရည်ခဲချောင်း၊ နိုက်တြိုဂျင်အရည်နှင့်လုပ်ငန်းသုံးကိရိယာများအားဖြန့်ဖြူးခြင်းဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

             (၃) ဝက်မေထုန်မဲ့သားစပ် သင်တန်းများဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် မျိုးကောင်းမျိုးသန့် တိရစ္ဆာန်ရရှိရေးဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

    (ဃ)  သုတေသန၊ နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးဆောင်ရွက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်

            (၁)  မွေးမြူရေးအခြေခံအဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာဓာတ်ခွဲခန်းအဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် တိုးချဲ့တည်ထောင်ခြင်းဆောင်ရွက်သွားမည်။

            (၂)   သုတေသနလုပ်ငန်းများ၊ နည်းပညာနှင့်လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရေးအတွက် ဘာသာရပ်အလိုက် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များလေ့ကျင့်မွေးထုတ်ပေးမည့် ရေရှည်အစီအမံများချမှတ်ဆောင်ရွက်သွားမည်။

            (၃)  မွေးမြူရေးအလေ့အကျင့်ကောင်းများလိုက်နာကျင့်သုံးနိုင်စေရန် မွေးမြူတောင်သူများအားအသိပညာပေးလုပ်ငန်းများတိုးမြှင့် ဆောင်ရွက်မည်။

            (၄)  ဝန်ကြီးဌာနအဆင့် မွေးမြူရေးဆိုင်ရာသုတေသနကောင်စီဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီးသုတေသနဆိုင်ရာမူဝါဒချမှတ်၍ သုတေသနလုပ်ငန်းများကိုဆောင်ရွက်သွားမည်။

            (၅)  စျေးကွက်လိုအပ်ချက်နှင့်ကိုက်ညီပြီးရေမြေဒေသအခြေအနေအလိုက် သင့်လျော်ဖြစ်ထွန်းမှုရှိသည့် အရည်အသွေးကောင်း၊ တိရစ္ဆာန်မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များသုတေသနပြုထုတ်လုပ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည်။

            (၆)  မွေးမြူရေးထွက်ကုန်များထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တွင် လေလွင့်ဆုံးရှုံးမှုလျော့နည်းစေရန်နှင့် အရည်အသွေးကောင်းမွန်စေရေးအတွက်            လက်တွေ့အသုံးပြုပြုပြင်ထုတ်လုပ်နိုင်သည့်နည်းပညာများကိုသုတေသနပြုဖော်ထုတ်သွားမည်။

            (၇)  တိရစ္ဆာန်များအားမျိုးမြှင့်တင်ခြင်း၊ မျိုးစပ်မွေးမြူခြင်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်များထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာလိုအပ်သောဥပဒေများပြဋ္ဌာန်းနိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည်။    

            (၈)  အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများ၊ အစိုးရမဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများအားလုံးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည့် စနစ်တစ်ရပ်ထူထောင်၍ သုတေသနလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်သွားမည်။

ဆောင်ရွက်မည့်လုပ်ငန်းများ

          (၁)  မွေးမြူရေးအခြေခံအဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာဓာတ်ခွဲခန်းအဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့်

              တိုးချဲ့တည်ထောင်ခြင်း

                 (က) ကမ္ဘာ့တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ အသိအမှတ်ပြုဓာတ်ခွဲခန်းအဆင့်ရောက်ရှိရေးအတွက်OIE, FAO တို့နှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊(BSL2) အဆင့်ရှိရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့်နေပြည်တော်ရှိဓာတ်ခွဲခန်းများလုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်အစာနှင့်ဆေးဝါးစစ်ဆေးရေးဓာတ်ခွဲခန်း(Assay Laboratory)အားအဆင့်မြှင့်ခြင်း၊FMDခွာနာလျှာနာရောဂါကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်ရေးဓာတ်ခွဲခန်းတည်ဆောက်ခြင်း၊နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ရောဂါစစ်ဆေးရေးဓာတ်ခွဲခန်းနှင့် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေးဓာတ်ခွဲခန်းအဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း၊

                 (ခ)  OIE   မှ ပံ့ပိုးသည့် ခွာနာလျှာနာရောဂါကာကွယ်ဆေးများကိုစီမံကိန်းမြို့နယ်(၁၈)မြို့နယ်တွင် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊

                 (ဂ)  နို့စားနွားမွေးမြူရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နယူးဇီလန်အစိုးရအထောက်အပံ့ဖြင့်နို့စားနွားမျိုးရည်ခဲချောင်းများဖြန့်ဖြုးခြင်း၊စားကျက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဆောင်ရွက်ခြင်း၊

                 (ဃ) တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များတွင်တိရစ္ဆာန်ကူးစက်ရောဂါကြိုတင်ကာကွယ်ရေးအတွက် ကျွဲနွားလည်ချောင်းကွဲ၊ ဒေါင့်သန်းနှင့် ပေါင်ပုပ်လက်ပုပ်ရောဂါကာကွယ်ဆေး(၃)

                        မျိုးလျာထားချက်ပြည့်မီအောင်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊

                (င)  အီတလီအစိုးရအထောက်အပံ့ဖြင့် သန္ဓေသားကူးပြောင်းခြင်းနည်းပညာရရှိနိုင်ရေးဆောင်ရွက်ခြင်း၊

                 (စ)   အပြင်းစားကြက်ငှက်တုပ်ကွေးရောဂါ၊ အပျော့စားကြက်ငှက်တုပ်ကွေးရောဂါ၊ဝက်နားရွက်ပြာရောဂါများကြိုတင်ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးလုပ်ငန်းနှင့်

                        ရောဂါရှာဖွေစူးစမ်းခြင်းလုပ်ငန်း၊ခွေးရူးရောဂါဖြစ်ပွားမှုလျော့ချရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

 (၂)  သုတေသနလုပ်ငန်းများ၊ နည်းပညာနှင့်လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရေး

 (က)  ဌာနတွင်းသင်တန်းများဖွင့်လှစ်ပို့ချခြင်း။

                မြို့နယ်ဦးစီးမှူးလုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေး၊ခရိုင်ဦးစီးမှူးလုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေး၊ ခရိုင်ဦးစီးမှူးမွမ်းမံသင်တန်း၊ နွားမွေးမြူထုတ်လုပ်မှုကျွမ်းကျင်မှုသင်တန်း၊အခြေခံတိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးသင်တန်း၊ ဓာတ်ခွဲခန်းကျွမ်းကျင်မှုမြှင့်တင်ရေးနှင့်ဓာတ်ခွဲခန်းစီမံခန့်ခွဲအုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာသင်တန်း၊မေထုန်မဲ့သားစပ်သင်တန်း၊ပျားမွေးမြူရေးအခြေခံသင်တန်းများ ဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

   (ခ)  အရပ်သားသင်တန်းများဖွင့်လှစ်ပို့ချခြင်း။

                မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသင်တန်း၊တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးလုပ်သားသင်တန်း၊အခြေခံမေထုန်မဲ့သားစပ်သင်တန်း၊ကြက်ဥဖောက်စက်ကျွမ်းကျင်မှုသင်တန်း၊ စားကျက်စိုက်ပျိုးပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းသင်တန်း၊နို့နှင့်နို့ထွက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုနည်းပညာသင်တန်း၊ မွေးကုနှင့်ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာနပူးပေါင်း၍အခြေခံမွေးမြူရေးသင်တန်းနှင့်တိရစ္ဆာန်ကူးစက်ရောဂါဆိုင်ရာသင်တန်းဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

   (ဂ)  တိုင်းဒေသကြီး(၆)တိုင်းတွင် မေထုန်မဲ့သားစပ်နှင့် သဘာဝသားစပ်မှုတိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ခြင်း၊  မျိုးရင်းတိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်များအားထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်ရန် မျိုးထိန်းမျိုးပွားခြံများ၏လုပ်ငန်းစဉ်များရေးဆွဲအကောင်အထည်ဖော်ခြင်း၊ မျိုးရင်းတိရစ္ဆာန် မျိုးစိတ်များအားထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်ရန် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာသုတေသနလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

  (င)   သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစီမံဆောင်ရွက်မှု

            (၁)  ရေရှည်တည်တံ့သောမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများတွင် ဂေဟစနစ်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်မည်။

            (၂)   မျိုးဗီဇအရင်းအမြစ် (Genetic Resources) များကိုထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရန် အတွက် နည်းပညာကော်မတီများ၊ ဆက်စပ်ဌာနများနှင့် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များဖြင့် ညှိနှိုင်းပေါင်းစပ်ဆောင်ရွက်မည်။

            (၃)  မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများတွင် ကောင်းမွန်သောမွေးမြူနည်းကျင့်စဉ် (Good Animal Husbandry Practices – GAHP) များရေးဆွဲဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်မည်။

ဆောင်ရွက်မည့်လုပ်ငန်းများ

 (၁)    မွေးမြူရေးခြံများ၏စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများစနစ်တကျ ဆောင်ရွက်စေခြင်း၊အာဟာရမျှတအစာကျွေးမှုစနစ် ကျယ်ပြန့်စွာကျင့်သုံးနိုင်ရန်ပညာပေးခြင်း၊မျိုးထိန်း၊ မျိုးမြှင့်မျိုးပွားခြံများ၏ လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် စနစ်တကျဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

 (၂)    မွေးမြူရေးဆိုင်ရာကောင်းမွန်သောကျင့်စဉ်များရေးဆွဲခြင်း၊ (Good Animal     Husbandry Practices – GAHP)ကောင်းမွန်သောဒေသကြက်နှင့် စီးပွားဖြစ်ကြက် မွေးမြူရေးကျင့်စဉ်၊ကောင်းမွန်သောဒေသဝက်နှင့် နိုင်ငံခြားဝက်မျိုးမွေးမြူရေးကျင့်စဉ်များ(မူကြမ်း)ရေးဆွဲ၍ အတည်ပြုနိုင်ရေးနှင့် နို့စားနွားမွေးမြူရေးကျင့်စဉ်၊သိုး/ဆိတ်ကောင်းမွန်သောမွေးမြူရေးကျင့်စဉ်များရေးဆွဲဆောင်ရွက်သွားပါမည်။

***ပျားလုပ်ငန်းဌာန***

Link to: http://www.lbvd.gov.mm

Videos

 

 










 
 

On Facebook

Find us on >